English Below
[สรุปเวที กองทุนเงินทดแทนไรเดอร์ที่ประสบภัยจากการทำงานและความพยายามของรัฐที่เรายังคงต้องจับตาดูต่อไป]
เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2566 ที่ผ่านมา ทางสถาบันแรงงานและเศรษฐกิจที่เป็นธรรม (JELI) ได้จัดเวทีเจรจาหารือระหว่างกลุ่มไรเดอร์ สพภาพคนทำงาน และภาครัฐ เพื่อเรียกร้องให้รัฐเข้ามาช่วยเหลือการจัดตั้งกองทุนเงินทดแทนชดเชยเยียวยาไรเดอร์ผู้ประสบอันตรายจากการทำงาน ทั้งกรณีประสบอุบัติเหตุ ขาดรายได้ พิการ และเสียชีวิต เนื่องจากปัจจุบันคนงานไรเดอร์เป็นแรงงานนอกระบบที่ไม่ได้รับการคุ้มครองสิทธิอย่างครอบคลุมเช่นลูกจ้างประจำ และไร้การเยียวยาจากทั้งบริษัทแพลตฟอร์มและภาครัฐเอง รวมถึงยังพบเจอลักษณะการทำงานที่ไม่เป็นธรรมหลาย ๆ ด้านและเต็มไปด้วยความเสี่ยงอยู่ทุกวันนี้
และเป็นเวลา 2 เดือนนับตั้งแต่วันที่ 30 สิงหาคม ที่ตัวแทนไรเดอร์ได้ยื่นหนังสือข้อเรียกร้องดังกล่าวถึงหน้ากระทรวงแรงงาน ที่ก่อนหน้านี้ทางกระทรวงแรงงานได้รับปากไว้ว่าจะให้คำตอบภายใน 7 วัน ในวันฮาโลวีนนี้ ตัวแทนไรเดอร์ทั้งกลุ่มเดิมและหน้าใหม่ ญาติครอบครอบไรเดอร์ผู้เสียชีวิต อดีตไรเดอร์ผู้พิการจากอุบัติเหตุในการทำงาน รวมถึงพี่น้องแรงงานแพลตฟอร์มอาชีพอื่น ๆ ก็ได้ร่วมตบเท้ามาที่เวทีแห่งนี้เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และร่วมเจรจาเรื่องกองทุนทดแทน โดยหวังเห็นความช่วยเหลือจากภาครัฐอย่างเร็วที่สุด เพราะเป็นเรื่องที่รอไม่ได้ทั้งสำหรับไรเดอร์ที่ประสบภัยอยู่ทุกวัน และจะเป็นหมุดหมายสำคัญต่อแรงงานที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มอิสระที่ถูกทอดทิ้งคนอื่น ๆ ด้วย
ในช่วงแรกของงานยังมีตัวแทนพรรคการเมืองฝ่ายค้าน 2 ท่าน คุณวรวุฒิ โตวิรัตน์ รองโฆษกพรรคไทยสร้างไทย และคุณเซีย จำปาทอง สส.พรรคก้าวไกล มาร่วมกล่าวสุนทรพจน์แสดงจุดยืนเคียงข้างไรเดอร์ สนับสนุนการจัดตั้งกองทุนเงินทดแทนและเรียกร้องมาตรการคุ้มครองที่เป็นธรรมจากทั้งรัฐและบริษัท พร้อมยืนยันที่จะผลักดันวาระเรื่องสิทธิแรงงานในสภาต่อไป ช่วงเวลาดังกล่าว ก่อนเริ่มต้นกล่าวสุนทรพจน์คุณเซียได้ขอความร่วมมือจากทุกคนในงานร่วมไว้อาลัยกับการจากไปของไรเดอร์ผู้ประสบภัยรายล่าสุดเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา
เมื่อถึงช่วงเปิดเวทีสนทนา ตัวแทนทีมวิจัยจาก JELI ได้นำเสนอข้อค้นพบจากงานวิจัยถึงประเด็นความท้าทายที่แรงงานแพลตฟอร์มพบเจอ ท่ามกลางรูปแบบการจ้างงานที่เปลี่ยนไปและไม่รองรับการคุ้มครองตามกฎหมายในประเทศขณะนี้ จากการสอบถามแรงงานแพลตฟอร์มกว่า 1,009 ราย ตลอดเวลา 2 เดือนช่วงมิถุนายน-กรกฎาคมที่ผ่านมา พบว่า แรงงานเกือบทั้งหมดมีชั่วโมงการทำงานแบบ “เต็มเวลา” แม้กฎหมายปัจจุบันจัดหมวดหมู่ให้อยู่ในแรงงาน “กึ่งอิสระ” และในทางปฏิบัติถูกเหมารวมเป็นแรงงาน “อิสระ” จากคำว่า “พาร์ทเนอร์” ของบริษัทแพลตฟอร์ม ซึ่งสถานะไม่เทียบเท่าลูกจ้างตามการคุ้มครองสิทธิตามกฎหมายแรงงาน นอกจากนี้ แรงงานแทบทุกรายล้วนเจอปัญหาค่าตอบแทนที่ต่ำเกินไปและไม่แน่นอน รู้สึกขาดความมั่นคงในการทำงาน
จากแบบสำรวจยังพบว่าแรงงานแพลตฟอร์มไม่พอใจเกือบทุกมิติของงาน ไล่เรียงจากสวัสดิการ, ค่าแรง, ความปลอดภัยในการทำงานและการเดินทาง, และการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการทำงานตามอำเภอใจ ในจำนวนไล่เลี่ยกัน ซึ่งเสียงจากพี่น้องไรเดอร์ในงานวันนี้ก็ได้สะท้อนปัญหาดังกล่าวอย่างชัดเจนอีกครั้ง และนำไปสู่ปัญหาสำคัญต่อมาคือ ไรเดอร์รวมกลุ่มกันต่อรองกับบริษัทและออกมาเรียกร้องได้ยากขึ้น เพราะถูกบีบให้ทำงานหนักขึ้นแต่รายได้เท่าเดิมจากการที่บริษัทกดค่ารอบ อีกทั้งใครที่พยายามเรียกร้องจะถูกกลั่นแกล้งจากบริษัทให้ไม่กล้าเคลื่อนไหวต่อ
“แรงงานอิสระอย่างพวกเรา ไรเดอร์ หรือที่บริษัทเรียกว่า “พาร์ทเนอร์” ไม่มีสวัสดิการใด ๆ เลย เราบาดเจ็บล้มตายเยี่ยงหมาข้างถนน อยู่ทุกวันไม่มีใครเหลียวแล เราต้องการกองทุนที่จัดตั้งขึ้นมาเพื่อช่วยเหลือไรเดอร์ด้วยกันในฐานะมนุษย์คนหนึ่งตั้งแต่รถเสียยันเสียชีวิต เราเป็นคนไทยเหมือนกันแต่ทำไมเราถึงไม่มีกองทุนทดแทนเหมือนคนอื่น ๆ ทั้งที่เราก็จ่ายภาษีเหมือนกัน แต่เรากลับถูกแบ่งแยกเป็นแรงงานอิสระ ชีวิตเรามีค่าแค่ 1 หมื่นบาทที่บริษัทจ่ายพร้อมส่งพวงหรีดให้แค่นั้นหรือ ตอนนี้เราไม่ใช่แรงงานอิสระอีกต่อไป เพราะแพลตฟอร์มได้บังคับให้เราเป็นลูกจ้างประจำแล้ว อยากให้ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาช่วยเหลือกองทุนนี้ ให้เรามีสิทธิคุ้มครองในฐานะลูกจ้างคนหนึ่งค่ะ”
“แพลตฟอร์มไม่ใช่เรื่องใหม่ในไทยแต่ทำไมชีวิตเราเหมือนย่ำอยู่กับที่ ทำไมถึงไม่มีการพัฒนาให้พี่น้องไรเดอร์ได้รับสิทธิประโยชน์อย่างแท้จริง ทำไมถึงไม่มีการคุ้มครอง มอบสวัสดิการที่ทำให้ตัวเองและคนในครอบครัวอิ่ม เลี้ยงดูคนข้างหลังได้ ให้รายรับเพียงพอต่อรายจ่ายที่เพิ่มขึ้นทุกวัน ผมเจ็บปวดที่ต้องเห็นเพื่อนร่วมอาชีพทำงานหนักแล้วประสบอุบัติเหตุ หรือเสียชีวิตอยู่แทบทุกวัน เหมือนที่ท่านเห็นตามข่าว อยากให้รัฐและทุกคนเข้าใจสิ่งที่ไรเดอร์ต้องประสบครับ”
นี่คือเสียงของตัวแทนไรเดอร์บนเวทีที่สะท้อนมาจากชีวิตสามัญของตน เพื่อเรียกร้องให้ภาครัฐจัดตั้งกองทุนเงินทดแทนให้แรงงานแพลตฟอร์มได้เข้าถึงสิทธิการคุ้มครองในฐานะลูกจ้าง ตั้งแต่กรณีขาดรายได้ อุบัติเหตุ พิการ หรือเสียชีวิต เพราะในความเป็นจริง ถึงบริษัทแพลตฟอร์มจะมีประกันอุบัติเหตุและเงินชดเชยให้กับไรเดอร์ แต่กระบวนการค่อนข้างซับซ้อนและใช้เวลานาน การช่วยเหลือเยียวยาล่าช้า ทำให้ไรเดอร์ไม่ได้รับความคุ้มครองที่เป็นธรรม ยังไม่นับว่า บริษัทแพลตฟอร์มไม่ถูกบังคับให้ต้องรับผิดชอบจ่ายค่าทดแทนความเสียหายให้แก่คนงานกรณีประสบอุบัติเหตุหรือเจ็บป่วยอยู่แล้วด้วยทั้งในทางกฎหมายและทางนโยบายบริษัท เพราะไม่เคยมีการสร้างกติการ่วมกับคนทำงาน ทั้งที่คนงานแพลตฟอร์มต้องเสี่ยงภัยจากการทำงานบนท้องถนนบนโลกพื้นที่จริงอยู่ทุกวัน ทุกเวลา
นอกจากข้อเสนอของไรเดอร์ต่อกองทุนชดเชย ตัวแทนกลุ่มไรเดอร์ยังได้เรียกร้องให้หน่วยงานรัฐจัดอบรมและประชาสัมพันธ์เรื่องสิทธิและการคุ้มครองแก่แรงงานแพลตฟอร์มทุกคน ที่สภาพการทำงานไม่เอื้อให้มารวมตัวหรือออกมาเรียกร้องสิทธิของตัวเองได้ อย่างน้อยเพื่อไม่ให้หลงกลกับคำว่า “พาร์ทเนอร์” ที่บริษัท(หลอก)ใช้อีกต่อไป เพราะแท้จริงคือการเอาเปรียบแรงงานให้ทำงานเยี่ยงลูกจ้างประจำ แต่บ่ายเบี่ยงที่จะให้การคุ้มครองและสวัสดิการอย่างที่ควรจะเป็น และเสนอให้ภาครัฐเชิญตัวแทนผู้มีอำนาจหรือเจ้าของบริษัทแพลตฟอร์มให้มารับฟัง เจรจาหาทางออก สร้างกติการ่วมกับไรเดอร์บนพื้นที่ที่เท่าเทียมกัน ไม่เป็นไปในลักษณะพอทำเป็นพิธี ส่งตัวแทน 2-3 คนที่ไม่มีอำนาจมาฟังเฉย ๆ แล้วเงียบหายไปเหมือนที่ผ่านมา
ทว่า เมื่อถึงคราวฝั่งตัวแทนรัฐได้แสดงความเห็น ปฏิเสธไม่ได้ว่าท่าทีโดยรวมของแต่ละคนเป็นไปในเชิงผลักภาระให้แรงงานแพลตฟอร์มรับผิดชอบตัวเองและอาศัยช่องทางกฎหมายที่มีอยู่คุ้มครองตนเองไปก่อน โดยให้เหตุผมว่ากฎหมายปัจจุบันยังมีช่องว่างอยู่ และการพิจารณาแก้ไขกฎหมายใช้ระยะเวลานาน อีกทั้งจำเป็นต้องรับฟังความเห็นชอบของฝ่ายนายจ้างทุกคนก่อนว่ายินดีลงเงินในกองทุนหรือไม่ และแนะนำให้แรงงานลองทางเลือกอื่น ๆ แทน เช่น ให้ตัวแทนไรเดอร์ยื่นหนังสือพิจารณาสถานะลูกจ้าง-นายจ้างในชั้นศาลให้เกิดการพิจารณาสถานะใหม่ หรือ การแนะนำให้แรงงานแพลตฟอร์มโหลดคู่มือแนวทางปฏิบัติด้านความปลอดภัยในการทำงานที่ทาง สสทป. ได้ทำการวิจัยกับกลุ่มแรงงานแพลตฟอร์มโดยเฉพาะแล้วนำไปเสนอแก่บริษัทแพลตฟอร์มให้ใช้เป็นนโยบายองค์กรภายใน หรือ แนะให้หาแนวร่วมจากฝั่งลูกค้าให้ได้รับรู้ถึงสภาพการทำงานจริงของไรเดอร์มากขึ้น หรือ ช่วยเร่งคดีอุบัติเหตุและคุกคามทางเพศในชั้นตำรวจให้เร็วขึ้น หรือ แนะให้จ่ายประกันสังคมมาตรา 40 ให้ครบทุกคนก่อน เป็นต้น
สิ่งที่ตัวแทนภาครัฐเสนอค่อนข้างน่าผิดหวังและมีปัญหาในตัวเอง เพราะเป็นการบอกว่าข้อเรียกร้องเรื่องกองทุนเงินทดแทนไรเดอร์ผู้ประสบอันตรายจากการทำงานที่พี่น้องแรงงานเรียกร้องกันมาตลอดจนถึงวันนี้ยังคงเป็นไปไม่ได้ แม้ก่อนหน้านี้ทั้งตัวแทนแรงงาน นักกฎหมาย และผู้เข้าร่วมหลายรายได้เสนอให้เห็นว่ากฎหมายและมาตรการคุ้มครองที่มีอยู่มีปัญหา จึงต้องเร่งแก้ไขให้ครอบคลุมและหาวิธีเยียวยาจากความช่วยเหลือของรัฐให้ได้มากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ เพราะเป็นเรื่องที่รอไม่ได้ มีพี่น้องแรงงานบาดเจ็บล้มตายอยู่ทุกวัน ไรเดอร์และครอบครัวผู้สูญเสียยังคงเป็นผู้แบกรับภาระเพียงลำพัง ซึ่งไม่ใช่ครั้งแรกที่เรียกร้องเรื่องนี้
เสียงของไรเดอร์ท่านหนึ่งร้องขึ้นมาว่า อยากให้ลดขั้นตอนกัน คุยเรื่องกฎหมายน้อยลง ไปดูเหตุการณ์จริงมากขึ้น และส่วนสำคัญที่แท้จริงเมื่อพูดคุยเรื่องนี้คือ “นายทุน” ที่ไม่แยแสแรงงานแพลตฟอร์มมากกว่าลูกค้าเสียด้วยซ้ำ ในความเป็นจริงมีประชาชนและลูกค้าที่เห็นใจไรเดอร์มากขึ้น เพราะทุกวันนี้หลายคนเห็นข่าวไรเดอร์ประสบอุบัติเหตุจนชินตา จึงอยากเห็นความพยายามของภาครัฐในการพูดคุยกับนายทุนมากกว่านี้
เสียงของตัวแทนแรงงานอีกท่านได้สะท้อนว่า ตนไม่เคยเห็นการคุ้มครองความปลอดภัยทางเพศผ่านทั้งนโยบายของบริษัทและจากทั้งแนวปฏิบัติที่ทางสสปท.เสนอมา และในความเป็นจริง เวลาเกิดกรณีคุกคามทางเพศที่ไรเดอร์ไม่ว่าเพศหญิงหรือเพศชายก็พบได้บ่อย เมื่อเดินทางไปแจ้งความแล้วก็ถูกเจ้าหน้าที่ปฏิเสธความช่วยเหลือโดยเห็นว่าเป็นเรื่องเล็ก สิ่งที่ตนอยากเรียกร้องเพิ่มเติมคือความปลอดภัยบนท้องถนน อย่างน้อยให้มีการติดตั้งกล้องวงจรปิดมากขึ้นและใช้ได้จริง เพราะท้องถนนคือโลกการทำงานของไรเดอร์ทุกคน ที่บ่อยครั้งเมื่อจำเป็นต้องใช้ภาพจากกล้องวงจรปิดเป็นหลักฐานกลับไม่สามารถใช้ได้ ยังไม่นับว่าไรเดอร์หลายรายไม่ได้รับสิทธิประกันอุบัติเหตุจากทางบริษัทบางแห่ง ทำให้ชีวิตต้องพบเจอความเสี่ยงและพร้อมถูกลอยแพตลอดเวลา
ต่อมา ตัวแทนสหภาพคนทำงานได้เห็นแย้งและชี้ว่าข้อเสนอดังกล่าวไม่สมเหตุสมผล โดยไล่ไปทีละประเด็น เริ่มจากกรณีประกันสังคมม.40 ที่มีไว้สำหรับแรงงานอิสระ ทั้งที่เรามาหารือกันวันนี้เพื่อให้เข้าใจตรงกันว่าแรงงานแพลตฟอร์มคือลูกจ้างประเภทหนึ่งและควรได้รับสิทธิการคุ้มครองตามมาตราฐานลูกจ้างประจำอย่างเช่น ม.33 ยังไม่นับว่าสิทธิประโยชน์ของม.40 เองก็มีปัญหาเพราะคุ้มครองแรงงานได้น้อยมากและผู้ประกันตนต้องเป็นฝ่ายจ่ายเองทั้งหมด ต่างจากม.33 ที่ภาครัฐและนายจ้างร่วมจ่ายด้วยในสัดส่วนที่มากกว่าและสิทธิประโยชน์ครอบคลุมกว่าหลายเท่า ซึ่งภาครัฐควรทำหน้าที่กดดันให้บริษัทจ่ายประกันสังคมม.33 แก่แรงงานแพลตฟอร์มในฐานะลูกจ้างทุกคน
ส่วนกรณีที่แนะนำให้ไรเดอร์ไปเสี่ยงพิสูจน์สถานะลูกจ้าง-นายจ้างในชั้นศาลเอาเองถือเป็นข้อเสนอที่ใช้ไม่ได้และเป็นการผลักให้แรงงานรับความเสี่ยงมากขึ้นตามลำพัง อีกทั้งในการตีความทางกฎหมายมีการนิยามชัดอยู่แล้วว่าแรงงานแพลตฟอร์มเข้าข่ายสถานะลูกจ้าง ไม่ว่าจะทางแพ่งหรืออาญา ปัญหาคือการบังคับใช้กฎหมายเอาผิดนายจ้างและไร้มาตรการคุ้มครองสิทธิ และคำแนะนำให้สหภาพไปตั้งกองทุนแยกเอาเองก่อนเพื่อแก้ปัญหาเร่งด่วนถือเป็นการลดทอนการต่อสู้เรียกร้องของคนงานที่ยังเชื่อในการทำงานของรัฐและกลไกในระบบอยู่ ทั้งยังลดทอนความสำคัญของรัฐและกฎหมายเช่นกัน
อีกข้อเสนอจากตัวแทนสหภาพ คือ ในระหว่างพิจารณาจัดตั้งกองทุนนี้ อยากให้ทางหน่วยงานพิจารณากฎเกณฑ์การคุ้มครองความปลอดภัยของไรเดอร์ให้สอดคล้องกับสภาพการทำงานจริงมากขึ้น เช่น ตามกฎหมายยังมีการใช้คำว่า “ลูกจ้างในสถานประกอบการ” แต่ไรเดอร์มีถนนทุกสายเป็นสถานที่ทำงาน เป็นต้น และหากมีการจัดตั้งกองทุนแล้ว อยากเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐเข้ามาคุ้มครองทันทีโดยไม่ต้องมีกระบวนการพิสูจน์ทางศีลธรรมของคนงาน
ข้อเสนอสุดท้ายจากตัวแทนสหภาพแรงงานคือ การให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแก่คนงานแพลตฟอร์มเมื่อพบเจอการกลั่นแกล้งจากบริษัทหลังรวมกลุ่มกันหรือเรียกร้องกับสหภาพ ซึ่งเกิดขึ้นบ่อยโดยเฉพาะคนงานที่เป็นแกนนำและเกิดขึ้นหลากหลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการบล็อคงาน ยัดงานยากให้ หรือขึ้นบัญชีดำ ซึ่งเป็นสิ่งที่ภาครัฐสามารถตรวจสอบและคุ้มครองได้เลย ไม่ต้องรอเวลา
นอกจากนี้ นักวิจัยและตัวแทนจาก JELI ยังได้เน้นย้ำให้กระทรวงแรงงานจัด Social Dialogue หรือกลไกเจรจาทางสังคมอีกครั้งตามที่ตัวแทนไรเดอร์เสนอไปช่วงแรก ซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงโดยตรงและสามารถทำได้เลย ด้วยการเปิดเวทีให้แรงงานแพลตฟอร์มและเจ้าของแพลตฟอร์มได้หันหน้ามาคุยกันอย่างเท่าเทียมกัน เพื่อรับฟังปัญหา เจรจาหาทางออก และสร้างกติการ่วมกันใหม่ โดยมีกระทรวงช่วยอำนวยความสะดวกซึ่งเป็นพื้นฐานที่สุดที่ทำได้ตอนนี้
สิ้นสุดช่วงเวลาถาม-ตอบจากผู้เข้าร่วม ทางตัวแทนภาครัฐได้รับฟังข้อเสนอทั้งหมดแต่ไม่ได้ตอบรับ รับปาก หรือปฏิเสธอะไร ความคืบหน้าชัดเจนที่มีตอนนี้คือ ตัวแทนฝ่ายค้านสองพรรคยินดีดันวาระสิทธิแรงงานแพลตฟอร์มตามกลไกรัฐสภา และตัวแทนภาครัฐบนเวทีได้ยอมรับว่า ปัจจุบันไรเดอร์คือลูกจ้าง ไม่ใช่แรงงานอิสระ และจะนำไปพูดคุยกับระดับผู้บัญชาการคนอื่น ๆ ในกระทรวงต่อไป
จากการพูดคุยแลกเปลี่ยนในงานทั้งหมดวันนี้ทำให้เห็นภาพรวมของปัญหาที่แรงงานแพลตฟอร์มพบเจอ รวมถึงความล้าหลังของกฎที่ปรับตัวไม่ทันตามยุคสมัยขัดแย้งกับชีวิตที่เต็มไปด้วยความเสี่ยงอยู่ทุกวันของไรเดอร์โดยไร้มาตรการคุ้มครองเยียวยา จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนในคุ้มครองสิทธิในฐานะคนงานประจำ ที่ภาครัฐสามารถช่วยเหลือในการจัดตั้งกองทุนเงินทดแทนและการแก้กฎหมายให้ครอบคลุมและคำนึงถึงรูปแบบการทำงานที่เปลี่ยนไป ไม่ใช่ยึดตามกฎหมายเดิมที่มีอยู่ และเป็นอีกครั้งที่เราต้องย้ำว่า ความปลอดภัยในการทำงานเป็นภาระของนายจ้างที่ต้องรับผิดชอบ ไม่ใช่คน 99% ที่ทำงานให้
ท้ายสุดแล้ว หัวข้อที่พูดคุยในวันนี้ไม่ได้จำกัดแค่เรื่องกองทุนระหว่างลูกจ้าง-นายจ้าง แต่คือการยอมรับความท้าทายในยุคสมัยใหม่แล้วร่วมหารือกันว่าเราในสังคมจะช่วยเหลือดูแลกันและกันอย่างไรในสภาพการทำงานที่เปลี่ยนไปนี้ แม้จะการต่อสู้เชิงกฎหมายเพื่อความเป็นธรรมแก่คนงานจะใช้เวลานาน แต่ที่สำคัญคือทุกฝ่ายต่างให้ความร่วมมือที่จะต่อสู้ไปด้วยกันอย่างไม่ลดละ โดยเฉพาะฝั่งภาครัฐและเอกชน และเรายังคงต้องติดตามการทำงานของภาครัฐต่อไปเช่นเคย
เขียนโดย Spectre of workers
——————————————————————————————————————————————————–
[Workers Forum Demand Work Injury National Compensation Fund for Platform Delivery Workers] – October 31, 2023
On October 31, 2023, the Just Economy and Labor Institute (JELI) convened a dialogue forum between rider groups, the Workers’ Union, and government representatives to urge the state to support the establishment of a compensation fund to provide remedies for riders who suffer work-related harm—covering cases of traffic accidents, loss of income, disability, and death. At present, riders are informal workers who do not enjoy comprehensive protections comparable to regular employees, and they lack effective redress from both platform companies and the state. They also continue to face multiple unfair working conditions and high exposure to risk.
Two months have passed since August 30, when rider representatives submitted the same set of demands at the Ministry of Labor—where officials had promised a response within seven days. On Halloween, both returning and new rider representatives, family members of deceased riders, former riders disabled by on-the-job accidents, and other platform workers gathered at the forum to share experiences and negotiate the compensation fund. They called for the earliest possible state intervention, as riders face daily hazards and the fund would be a crucial milestone for other workers relegated to the neglected category of “independent” labor.
The opening session also featured two opposition politicians: Mr. Worawut Towirat, Deputy Spokesperson of the Thai Sang Thai Party, and Mr. Siea Champathong, MP of the Move Forward Party. They delivered speeches affirming solidarity with riders, supporting the establishment of a compensation fund, and calling for fair protective measures from both the state and companies—pledging to advance labor-rights agendas in Parliament. Before speaking, Mr. Champathong invited participants to observe a moment of silence for a rider who had recently lost his life.
In the discussion session, JELI’s research team presented findings on the challenges faced by platform workers under evolving forms of employment that current national laws fail to cover. Based on surveys of over 1,009 platform workers conducted from June to July, nearly all reported “full-time” hours, even though current law classifies them as “semi-independent,” and platform companies label them “partners,” effectively treating them as “independent” workers in practice. This status is not equivalent to legal employees under labor-rights protections. Nearly all respondents reported low and unstable pay and a pervasive sense of insecurity.
Dissatisfaction spanned almost every dimension of work—benefits, wages, occupational and travel safety, and unilateral changes to working conditions. Voices from riders at the forum echoed these concerns, highlighting an additional core problem: riders’ growing difficulty in organizing and bargaining with companies, as firms suppress per-job rates while increasing work demands; those who speak up face retaliation that chills collective action.
“As ‘independent’ workers—riders—or what companies call ‘partners,’ we have no benefits whatsoever. We are injured and dying like stray dogs on the streets every day, and no one cares. We need a fund to help riders as fellow human beings—from vehicle breakdowns all the way to death. We are Thai citizens; why don’t we have a compensation fund like others do, even though we pay taxes? Is our life worth only 10,000 baht and a wreath from the company? We are no longer ‘independent’—platforms have effectively made us regular employees. We urge the state and relevant agencies to help establish this fund so we are protected as employees.”
“Platforms are not new to Thailand, but our lives have stood still. Why is there no real improvement in riders’ benefits and protections—no welfare that allows us and our families to live with dignity and cover rising daily expenses? It pains me to see colleagues working hard and then being injured or dying almost daily, as you see in the news. I hope the state and everyone will understand what riders are going through.”
These testimonies, grounded in everyday experience, call on the state to establish a compensation fund so platform workers can access protections as employees in cases of lost income, accident, disability, or death. While some platforms offer accident insurance and ex gratia payments, the procedures are complex and slow, resulting in delayed remedies and unfair outcomes. Moreover, platform companies are neither legally compelled nor policy-bound to pay statutory compensation for work injuries or illness, as no shared rules have been created with workers—even though riders face real-world, on-road risks daily.
Beyond the compensation fund, rider representatives urged government agencies to conduct training and public outreach on rights and protections for all platform workers—many of whom cannot readily assemble or advocate for themselves—at minimum to dispel the misleading “partner” label that masks de facto employer-like control while evading obligations to provide benefits. They also proposed that the state invite decision-makers or platform owners to engage in equal-footing dialogue to hear problems, negotiate solutions, and set shared rules—rather than token meetings with low-level delegates who listen and then disappear.
When government representatives spoke, their overall stance tended to shift responsibility onto platform workers to self-protect within existing legal channels, arguing that current laws have gaps, that legislative change takes time, that employers must first agree to finance any fund, and suggesting alternatives such as: (i) litigating employment status in court to establish new precedents; (ii) using platform-specific safety guidelines researched by SSSPT to lobby companies to adopt internal policies; (iii) mobilizing customer support by raising public awareness of riders’ working conditions; (iv) expediting police handling of accident and sexual-harassment cases; or (v) first ensuring universal enrollment under Social Security Article 40.
These proposals were disappointing and problematic. They effectively declared that a rider compensation fund remains unattainable—even though worker representatives, legal experts, and participants had shown that existing protections are inadequate and require urgent reform and state-led remedies. This is not a matter that can wait: riders are injured and dying daily; surviving riders and bereaved families continue to shoulder the burden alone. Nor is this the first time such demands have been raised.
One rider urged that procedures be simplified, with less legal formalism and more field observation, emphasizing that the real missing party in these conversations is “capital”—platform owners who show even less concern than customers. In reality, many customers are increasingly sympathetic, given the frequent news of rider accidents; participants called for stronger state efforts to engage platform owners directly.
Another worker representative stressed the absence of meaningful sexual-safety protections in both company policies and SSSPT’s recommended practices. Sexual harassment affects riders of all genders; when they report incidents, police often dismiss them as minor. Additional calls included improved road safety, such as more and usable CCTV coverage. Roads are riders’ workplaces, yet crucial camera evidence is often unavailable. Many riders also lack platform-provided accident insurance, leaving them in constant precarity.
The Workers’ Union rebutted several state suggestions. First, Social Security Article 40 is designed for independent workers, whereas today’s dialogue recognizes platform workers as a category of employees who should be protected like regular employees under Article 33. Article 40 provides limited benefits and is fully worker-funded, in contrast to Article 33 where the state and employers also contribute and benefits are significantly broader. The state should press companies to enroll platform workers under Article 33 as employees.
Second, advising riders to individually litigate their employee status is unworkable and pushes greater risk onto workers. Legal definitions already support classifying platform workers as employees under both civil and criminal frameworks; the real problem is weak enforcement against employers and the absence of protective mechanisms. Suggesting that unions first create their own stopgap funds undermines workers’ faith in the state and in statutory mechanisms—and diminishes the state’s own role and the force of law.
Additional union proposals included aligning safety rules with riders’ actual working conditions—for example, laws still speak of “employees in an establishment,” whereas for riders every road is a workplace. If a compensation fund is created, they urged immediate coverage without moralistic vetting of workers.
Finally, the union called for legal aid when companies retaliate against workers who organize or engage with unions—through measures such as job blocking, assigning unduly difficult jobs, or blacklisting. These are areas where the state can investigate and protect workers without delay.
JELI’s researchers and representatives also reiterated their call for the Ministry of Labor to organize Social Dialogue once again, as riders requested. This lies squarely within the Ministry’s authority: to convene platform workers and platform owners on equal footing, to hear grievances, negotiate solutions, and establish shared rules—with the Ministry facilitating as an immediate, practical step.
At the close of the Q&A, government representatives noted the proposals but neither accepted, promised, nor rejected them. The clearest developments were: (1) the two opposition parties expressed willingness to advance platform-labor rights via parliamentary channels; and (2) government representatives on the panel acknowledged that riders are employees, not independent workers, and would raise the matter with senior officials within the Ministry.
Overall, the forum illuminated the systemic problems confronting platform workers and the lagging regulatory framework, out of step with riders’ daily, high-risk realities and lacking remedial measures. There is an urgent need to recognize riders as employees and to reform laws accordingly, while establishing a state-supported compensation fund that reflects the transformed nature of work—rather than clinging to outdated statutes. Once again, it must be emphasized: employers bear responsibility for workplace safety, not the 99% who perform the labor.
Ultimately, the day’s discussion extends beyond a narrow employee-employer fund. It is about acknowledging contemporary challenges and deliberating how society can care for one another amidst changing work conditions. Legal battles for justice may take time, but what matters now is the shared commitment—especially from the state and private sector—to persist in this effort. We will continue to monitor the government’s actions closely.
Written by Spectre of Workers.
