Platform Workers and Social Security: Bridging the Protection Gap

🧾 “คนทำงานแพลตฟอร์ม” กับ “ประกันสังคม”: ช่องว่างที่ยังต้องเติมเต็ม

เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569 Just Economy and Labor Institute ร่วมกับ Workers’ Union ได้จัดกิจกรรมอบรมในหัวข้อ “คนทำงานแพลตฟอร์มกับการเข้าถึงประกันสังคม” เพื่อเปิดพื้นที่ให้แรงงานแพลตฟอร์มได้ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และทำความเข้าใจสิทธิพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับชีวิตการทำงานของตนเอง

⚙️ ประสบการณ์จริงที่สะท้อนความเปราะบาง

ตลอดทั้งวัน ผู้เข้าร่วมได้ถ่ายทอดประสบการณ์จากชีวิตจริง ไม่ว่าจะเป็น

• อุบัติเหตุระหว่างการส่งงาน

• การทำงานขณะตั้งครรภ์

• การเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยว

• หรือการสูญเสียชีวิตอย่างกะทันหันที่กระทบต่อครอบครัว

เรื่องเล่าเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงกรณีเฉพาะบุคคล แต่สะท้อนถึง “ความเปราะบางเชิงโครงสร้าง” ของแรงงานแพลตฟอร์มจำนวนมาก โดยเฉพาะผู้ที่ยังอยู่นอกระบบประกันสังคม

📜 สิทธิแรงงาน: ผลจากการต่อสู้ ไม่ใช่ของที่มีมาแต่แรก

กิจกรรมยังชวนให้ผู้เข้าร่วมย้อนมองพัฒนาการของขบวนการแรงงานไทย เพื่อทำความเข้าใจว่า สิทธิที่มีอยู่ในปัจจุบัน เช่น การลาคลอด หรือระบบประกันสังคม ล้วนเป็นผลจากการรวมตัวและการต่อสู้ของแรงงานในอดีต

เมื่อหันกลับมามองแรงงานแพลตฟอร์มในปัจจุบัน จึงเห็นชัดเจนถึงปัญหา “การนิยามสถานะการจ้างงาน” และช่องว่างทางกฎหมาย ที่ทำให้คนทำงานจำนวนมากยังไม่ได้รับความคุ้มครองอย่างเต็มที่ในฐานะแรงงาน

🧩 ออกแบบ “สิทธิที่อยากได้”

ในช่วงกิจกรรมเชิงปฏิบัติ ผู้เข้าร่วมได้ร่วมกันออกแบบระบบความคุ้มครองที่ต้องการ ซึ่งครอบคลุมถึง

• การรักษาพยาบาล

• เงินทดแทนการขาดรายได้

• เงินสงเคราะห์บุตร

• บำนาญชราภาพ

• และค่าทำศพ

ภาพสะท้อนสำคัญคือ คนทำงานต้องการ “ระบบประกันสังคมที่ครอบคลุมและเป็นธรรม” ไม่ใช่ระบบที่กระจัดกระจายหรือผูกติดกับเงื่อนไขของแต่ละแพลตฟอร์ม

🔍 ระบบที่มีอยู่: หลายช่องทาง แต่ยังไม่เพียงพอ

การวิเคราะห์กรณีศึกษาในกิจกรรม ทำให้เห็นว่า หากเกิดเหตุไม่คาดฝัน เช่น อุบัติเหตุหรือการหยุดงานกะทันหัน แรงงานต้องพึ่งพาระบบหลายส่วน เช่น

• พ.ร.บ. รถจักรยานยนต์

• ระบบหลักประกันสุขภาพ (บัตรทอง)

• ประกันของแพลตฟอร์ม

อย่างไรก็ตาม ระบบเหล่านี้ยังมีข้อจำกัด และมักไม่ครอบคลุม “รายได้ที่หายไป” หรือ “ความมั่นคงในระยะยาว”

🤝 พลังของการรวมกลุ่ม

กิจกรรมครั้งนี้ไม่เพียงให้ความรู้ แต่ยังเป็นพื้นที่ให้แรงงานได้ทบทวนสถานการณ์ของตนเอง และมองเห็นความสำคัญของ “การรวมกลุ่ม” ในการผลักดันสิทธิและความคุ้มครองที่เท่าเทียม

ในบริบทที่โลกการทำงานเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เสียงของแรงงานจึงยังคงเป็นกลไกสำคัญในการกำหนดอนาคตของระบบสวัสดิการ

🧾 Platform Workers and Social Security: Bridging the Protection Gap

On 17 February 2026, the Just Economy and Labor Institute, in collaboration with the Workers’ Union, organized a workshop titled “Platform Workers and Access to Social Security.” The event created a space for platform workers to exchange experiences and better understand their rights and protections.

⚙️ Lived Experiences of Vulnerability

Participants shared real-life experiences, including workplace accidents, working during pregnancy, single parenthood, and sudden loss of life affecting families. These are not isolated incidents but reflect structural vulnerabilities, especially for those outside formal social security systems.

📜 Labour Rights Are Won, Not Given

The workshop also highlighted the history of Thailand’s labour movement, emphasizing that rights such as maternity leave and social security were achieved through collective struggle.

This perspective underscores current challenges faced by platform workers—particularly the ambiguity of employment status and legal gaps that exclude them from full protection.

🧩 Imagining Desired Protections

Through participatory activities, workers envisioned a comprehensive social protection system, including:

• Healthcare coverage

• Income replacement benefits

• Child support

• Old-age pensions

• Funeral assistance

The key takeaway: workers need a universal and fair system—not fragmented protections tied to platform-specific conditions.

🔍 Fragmented Systems, Limited Coverage

Case study discussions revealed that workers must rely on multiple schemes, such as compulsory motor insurance, universal healthcare, and platform-provided insurance. However, these mechanisms often fail to cover income loss or long-term security.

🤝 The Power of Collective Action

Ultimately, the workshop reinforced the importance of collective organization. As the nature of work evolves, workers’ voices remain crucial in shaping inclusive and equitable social protection systems.

#คนงานแพลตฟอร์ม #ประกันสังคม #สิทธิแรงงาน #SocialProtection #PlatformWorkers